Ginekomastia



Ginekomastia to inaczej przerost gruczołów piersiowych o mężczyzn. Charakteryzuje się tym, że osobnikom płci męskiej nagle zaczynają rosnąć piersi. Jak wiemy może to być przypdłość wyjątkowo wstydliwa. Skąd się ona bierze ? Powody mogą być tutaj różne. Niepatologiczną gonekomastię spotyka się już u noworodków. Nie jest to jednak nic niewłaściwego i szybko zanika. Problem ten także występuje u części chłopców wstępujących w okres dojżewania. Zdarza się czasami, że jest to przerost jednosotronny. Z reguły sprawa sama się reguluje w okresie kilku miesięcy i możemy ją nazwać jedynie problemem kosmetycznym.

Kiedy więc ginekomastia jest patologiczna ? Jest wiele schorzeń, które potrafią ją wywoływać:



Jak wiemy ginekomastię mogą wywołąć także leki. Najczęstrzą przyczyną są tutaj estrogeny albo leki wspomagające ich aktywność. sprzężone albo syntetyczne estrogeny, doustne środki antykoncepcyjne, naparstnica (tylko digitoksyna, a nie digoksyna), hormon luteinizujący (LH). Gonadotropiny (ludzka gonadotropina kosmówkowa - HCG, gonadotropina menopauzalna - HMg) stosuje się w leczeniu niepłodności męskiej i opóŹnionym dojrzewaniu płciowym.

Cytrynian klomifenu (Clomifene), syntetyczny lek działający pobudzająco na wydzielanie przysadkowych gonadotropin, wykorzystuje się w leczeniu oligospermii (obniżonej liczbie plemników). Przyczyną wystąpienia ginekomastii bywają również leki hamujące syntezę testosteronu lub zmniejszające jego efektywność, np. spirolaktony - leki przeciwobrzękowe, moczopędne, cymetydyna (Cimetidinum, Tagamet, Kanitydyna) hamująca wydzielanie kwasu solnego w żołądku, powszechnie używana w leczeniu owrzodzeń żołądka i dwunastnicy, leki przeciwgrzybicze (Ketakonazol, Nizoral), tuberkulostatyki, np. hydrazyd kwasu izonikotynowego. Fenotiazydy w swoim działaniu ubocznym podnoszą poziom prolaktyny.

Do powstania ginekomastii przyczyniają się także leki przeciwnowotworowe, np. Busulfan - stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej - czy winkrystyna - używana w zwalczaniu raka sutka, białaczek, ziarnicy złośliwej, oraz leki antyandrogenne, takie jak Cyproteron i Flutamid, podawane w leczeniu raka prostaty.

Ginekomastia występuje również jako działanie niepożądane wielu leków, przy czym mechanizm powstawania tego objawu nie jest znany. Do tej grupy leków należą np. pochodne Metyldopy (leku przeciw nadciśnieniu tętniczemu), diazepam (Relanium, Elenium), pochodna benzodiazepiny, używana w stanach lękowych, chorobach psychosomatycznych, zaburzeniach snu, oraz leki stosowane w chorobie Parkinsona.

Z rzadziej stosowanych leków wpływ na powstawanie ginekomastii ma penicylamina (Cuprenil), stosowana w zatruciu niektórymi metalami i w reumatoidalnym zapaleniu stawów, Etionamid - lek przeciwprątkowy, stosowany w gruŹlicy płuc (przy oporności na inne leki), a także w leczeniu trądu. Stwierdzono, że niektóre narkotyki - heroina, marihuana - też mogą wywołać objawy ginekomastii.

Również krem pobudzający pochwowe wydzielanie estrogenów, wtarty podczas stosunku, może być przyczyną ginekomastii. Nawet stosowanie płynu na porost włosów może też spowodować to schorzenie.

Jak rozpoznać gienkomasię ? Aby mieć absolutną pewność co do powodów naszych schorzeń należy skontaktować się z lekarzem i przeprowadzić odpowiednie badania. Najważniejsze badania, które należało by przeprowadzić to: oznaczenie poziomu testosteronu w surowicy, poziomu estradiolu, HCG lub/i LH, badania czynności wątroby (poziom bilirubiny, aminotransferaz, proteinogram, czas protrombinowy), przy podejrzeniu nadczynności tarczycy - TSH, T3, T4, kariotyp przy podejrzeniu zespołu Klinefeltera. Badania należy powtórzyć, jeśli stwierdzi się wysoki poziom estrogenów lub niski - testosteronu. Gdy zaistnieje podejrzenie nowotworu, lekarz zleca wykonanie ultrasonografii, mammografii, biopsji, dobowej zbiórki moczu na wydalanie 17-ketosterydów.

Po rozpoznaniu, kiedy ginekomastia jest jednym z objawów choroby systemowej, rozpoczyna się leczenie przyczynowe, np. w nadczynności tarczycy, chorób wątroby, nerek.